Kennisbank
Gids voor uw verbouwing
Praktische gidsen over kosten, subsidies en regels. Alleen Nederlandse onderwerpen, met bron.

Btw op verbouwing: 9% of 21%
Woningen ouder dan twee jaar kunnen voor veel verbouwingen 9% btw hebben in plaats van 21%. De Belastingdienst is leidend, niet de aannemer.
Kosten & richtprijzen
48 artikelen
RichtprijsWat kost een dak vervangen in Nederland in 2026
Richtprijs per m² voor hellend dak, plat dak en alleen dakpannen. Geen offerte — een dakdekker meet helling, bereikbaarheid en isolatie ter plekke.
RichtprijsWat kost een warmtepomp in Nederland in 2026
Indicatie voor hybride en volledig elektrische systemen, inclusief montage. ISDE-bedragen staan apart op rvo.nl en zijn hier niet van de prijs afgetrokken.
RichtprijsWat kost een badkamer renoveren in Nederland in 2026
Van tegels vervangen tot leidingen verleggen: de bandbreedte loopt hard uiteen. Gebruik dit om een telefonische prijs te toetsen, niet om blind te bestellen.
RichtprijsElektricien uurtarief in Nederland in 2026
Wat u overdag, ’s avonds en in het weekend ongeveer hoort. Voorrijkosten zitten er meestal naast. Geen offerte van deze site.
RichtprijsWat kost isolatie van een woning in Nederland in 2026
Spouw, vloer, dak en glas hebben elk een eigen m²-prijs. ISDE geldt alleen bij de juiste maatregelen en een erkend bedrijf — rvo.nl is leidend.
RichtprijsWat kost een groepenkast vervangen of uitbreiden in Nederland in 2026
Verouderde stoppen, te weinig groepen voor inductie of laadpaal, of afkeur bij keuring: andere klus dan één extra stopcontact. Bandbreedte voor werkdagen, geen offerte zonder inspectie.
RichtprijsWat kost een laadpaal thuis installeren in Nederland in 2026
Een laadpaal thuis vraagt een aparte groep, vaak zwaardere bekabeling en soms grondwerk. Bandbreedte voor wallbox + montage op werkdagen — geen offerte zonder locatiebezoek.
RichtprijsWat kost kozijnen en ramen vervangen in Nederland in 2026
De prijs hangt minder aan «aantal ramen» dan aan materiaal, glas, bereikbaarheid en wat er achter het kozijn zit. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes per raam en per woningtype, zodat u een telefonische offerte kunt toetsen. Het is geen offerte: een timmerbedrijf of kozijnenspecialist meet op locatie, checkt dorpels en kierdichting, en soms de VvE. Schilderwerk, stuc of gevelherstel na montage zitten vaak in een aparte post. ISDE voor HR++-glas komt alleen in beeld bij de juiste maatregel en erkend bedrijf — zie rvo.nl, niet de folder van de verkoper.
RichtprijsWat kost cv-ketel onderhoud in Nederland in 2026
Een jaarlijkse onderhoudsbeurt en een servicecontract zijn niet hetzelfde bedrag — en een storing na de beurt is meestal een aparte factuur. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes voor een standaard combiketel, zodat u een telefonische prijs of abonnementsfolder kunt toetsen. Het is geen offerte: merk, leeftijd, rookgasafvoer en bereikbaarheid bepalen ter plekke wat er gebeurt. Spoed, onderdelen en vervanging van de ketel zelf zitten hier niet in. Controleer altijd wat er op de bon staat vóór u tekent voor een meerjarig contract.
RichtprijsWat kost vloerverwarming installeren of renoveren in Nederland in 2026
Waterleiding in de dekvloer, infrezen in een bestaande vloer of een dun systeem bovenop: elk scenario heeft een andere m²-prijs en andere randvoorwaarden. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes voor installatie en renovatie, zodat u een telefonische offerte kunt toetsen voordat u de vloer open maakt. Het is geen offerte — leidinglengte, verdelers, type vloerafwerking en of de cv-ketel of warmtepomp geschikt is voor lage aanvoertemperaturen bepalen ter plekke het totaal. Stuc, tegels, egaliseren en het vervangen van radiatoren zitten vaak in aparte posten. ISDE koppelt aan warmtepomp of isolatie op rvo.nl, niet automatisch aan «alleen vloerverwarming».
RichtprijsLoodgieter uurtarief in Nederland in 2026
Wat u overdag, ’s avonds en in het weekend ongeveer betaalt voor sanitair, lekkage en cv-werk — en waarom een «vaste prijs per kraan» zelden het hele verhaal is. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes voor uurtarief en voorrijkosten, zodat u een telefonische prijs of spoedmelding kunt toetsen voordat u de deur opent. Het is geen offerte: type klus, bereikbaarheid, materiaal en of het gas- of cv-gedeelte raakt, bepalen ter plekke het totaal. Spoed, rioolcamera en grote vervangingen zitten vaak buiten het kale uur. Controleer altijd btw, minimumafname en wat er op de bon staat.
Richtprijs 2026Riool ontstoppen: kosten en wat u op de offerte zet in 2026
Een verstopte afvoer in keuken, douche of wc lijkt een kleine klus, maar de prijs springt op zodra de monteur een machine, camera of tegelwerk nodig heeft. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes voor eenvoudig ontstoppen versus zwaardere rioolposten, zodat u een telefonische «vanaf €X» kunt toetsen. Het is geen vaste prijs: oud riool, shared stack in appartementen en bereikbaarheid bepalen ter plekke het totaal. Vraag altijd of succes is inbegrepen en wat er gebeurt bij een tweede bezoek.
RichtprijsWat kost WTW of mechanische ventilatie installeren in Nederland in 2026
Balansventilatie met warmteterugwinning (WTW), een nieuwe mechanische afvoerventilator of het vervangen van een oude box: elk scenario heeft een andere totaalprijs en andere bouwkundige randvoorwaarden. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes zodat u een telefonische offerte kunt toetsen voordat u kanalen in het plafond laat trekken. Het is geen offerte — kanaallengte, type unit, geluidseisen, dak- of geveldoorvoeren en of er al een schacht is, bepalen ter plekke het bedrag. Filters, inregelen, elektra en herstel van stuc of plafond zitten vaak in aparte posten. ISDE koppelt doorgaans aan isolatie of warmtepomp op rvo.nl, niet automatisch aan «alleen een WTW-unit».
RichtprijsWat kost een asbestdak verwijderen of saneren in Nederland in 2026
Golfplaten of leien van vóór 1994 kunnen asbest bevatten. Saneren is geen «dakdekker die even de platen eraf trekt»: inventarisatie, melding, gecertificeerde verwijdering en afvoer als gevaarlijk afval bepalen de prijs. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes per m² en per klein bijgebouw, zodat u een telefonische som kunt toetsen voordat steiger en containment worden gepland. Het is geen offerte en geen sloopvergunning. Bereikbaarheid, hechtgebonden versus niet-hechtgebonden materiaal, goten, nok en of het onderdak meegaat, verschuiven het bedrag. Een nieuwe dakbedekking erna is een tweede post — zie dak-vervangen-kosten, niet deze gids.
RichtprijsWat kost HR++ isolatieglas vervangen in Nederland in 2026
Enkel glas of oud dubbelglas in een nog stevig kozijn vervangen door HR++ of triple glas is een andere klus dan de hele gevel van nieuwe kozijnen voorzien. Deze pagina geeft landelijke bandbreedtes per m² en per standaardraam, zodat u een telefonische glasprijs kunt toetsen voordat iemand de sponning opmeet. Het is geen offerte: sponningdiepte, kit, steiger, ventilatieroosters en of het bestaande hout of PVC het dikkere pakket aankan, verschuiven het bedrag. Complete kozijnvervanging staat in kozijnen-vervangen-kosten-2026; ISDE-voorwaarden in isde-isolatie-gevel-2026 — een glaszetter meet ter plekke, niet via een foto van de straat.
RichtprijsWat kost dakreparatie in Nederland in 2026
Indicatie voor lekkage, losse pannen en lokale herstelwerkzaamheden — geen totaalprijs zonder inspectie.
RichtprijsWat kost een dakgoot vervangen in 2026
Bandbreedte per strekkende meter voor zink, aluminium of kunststof, inclusief montage.
RichtprijsWat kost dakontmossen en coaten in 2026
Richtprijs per m² voor reinigen, impregneren of coating op pannendaken.
RichtprijsWat kost een plat dak bitumen in 2026
Indicatie voor één- of tweelaags bitumen, exclusief isolatie-upgrade.
RichtprijsWat kost lekkage verhelpen in 2026
Spoed vs werkdag, zoeken van lek en herstel — altijd schriftelijke opvolging vragen.
RichtprijsWat kost ontstoppen van afvoer of riool in 2026
Machine, camera-inspectie en avondtoeslag apart benoemen in de offerte.
RichtprijsWat kost waterleiding vervangen in 2026
Per woningtype: leidingen in kruipruimte, badkamer of complete vervanging.
RichtprijsWat kost een radiator vervangen in 2026
Inclusief afvoer oude unit, montage en ontluchten; designradiator duurder.
RichtprijsWat kost een stopcontact of schakelaar plaatsen in 2026
Prijs hangt af van groepenkastruimte, stenen hakken en afwerking.
RichtprijsWat kost buitenverlichting aanleggen in 2026
Grondkabel, armaturen en aardlek — NEN 1010 en IP-klasse buiten.
RichtprijsWat kost domotica of slimme schakelaars in 2026
Indicatie voor losse modules vs centraal systeem; geen merkbeloftes.
RichtprijsWat kost zonnepanelen plaatsen in 2026
Wp-prijs en omvormer apart; salderen en btw-regels op rijksoverheid.nl checken.
RichtprijsWat kost binnenschilderwerk in 2026
Per m² wand/plafond, inclusief grondwerk en 2 lagen latex of olieverf.
RichtprijsWat kost gevel schilderen in 2026
Steiger, hogedruk reinigen en houtrot meegeteld? Vraag posten apart.
RichtprijsWat kost stucwerk binnen in 2026
Glad stuc, spachtelputz of renovlies — ondergrond bepaalt meerwerk.
RichtprijsWat kost behangen in 2026
Behangpapier exclusief; stomen oude laag en egaliseren extra.
RichtprijsWat kost een slot vervangen in 2026
SKG-klasse, kerntrekken en meerpuntssluiting bepalen het bedrag.
RichtprijsWat kost een cilinder vervangen in 2026
Spoed avond/nacht apart; vraag SKG** of *** conform verzekering.
RichtprijsWat kost inbraakbeveiliging aan deuren en ramen in 2026
Beslag, extra sloten en veiligheidsfolie — geen alarminstallatie in deze band.
RichtprijsWat kost noodopening van een deur in 2026
Schadevrij openen lukt niet altijd; vraag vooraf naar meerprijs beschadiging.
RichtprijsWat kost keukenrenovatie in 2026
Fronten vervangen vs complete keuken incl. leidingen en elektra.
RichtprijsWat kost een uitbouw aan de woning in 2026
Fundering, kozijnen en vergunning — bandbreedte per m² vloeroppervlak.
RichtprijsWat kost een dakkapel plaatsen in 2026
Prefab vs maatwerk, vergunning en kozijnen inclusief montage.
RichtprijsWat kost funderingsherstel in 2026
Onderzoek, hei-injectie of stutwerk — altijd eerst rapport laten maken.
RichtprijsWat kost een schutting plaatsen in 2026
Per strekkende meter hout, betonpalen en poort apart.
RichtprijsWat kost bestrating in de tuin in 2026
Afgraven, zandbed en tegels/klinkers per m².
RichtprijsWat kost boom snoeien of vellen in 2026
Hoogte, kraan en afvoer bepalen prijs; vergunning gemeente checken.
RichtprijsWat kost tuinonderhoud per uur in 2026
Maaien, onkruid en snoei — abonnement vs losse klus.
RichtprijsWat kost opleveringsschoonmaak in 2026
Per m² woning na verbouwing; keuken, ramen en bouwstof apart benoemen.
RichtprijsWat kost kantoorschoonmaak per uur in 2026
Frequentie en m² bepalen contract; dit is indicatie uurtarief.
RichtprijsWat kost een diepte-schoonmaak woning in 2026
Keuken, badkamer, ramen en vloeren — omvang in uren schatten.
RichtprijsWat kost bouwschoonmaak in 2026
Grove en fase-schoonmaak op bouwplaats of na aannemer.
Subsidies
9 artikelen
Subsidie 2026ISDE-subsidie warmtepomp 2026: voorwaarden en bedragen
Indicatie van de ISDE-regeling voor hybride en volledig elektrische warmtepompen. Officiële bedragen en meldcodes staan op rvo.nl.
Subsidie 2026ISDE-subsidie isolatie en gevel 2026: voorwaarden en bedragen
ISDE vergoedt een deel van erkende isolatiemaatregelen — spouwmuur, dak, vloer, glas en soms buitengevel — via RVO. De bedragen per m² of per maatregel staan op rvo.nl en kunnen per begrotingsjaar wijzigen. Deze pagina legt uit welke maatregelen vaak in aanmerking komen, hoe de combinatie-eis werkt en waar aanvragen mislukken, zonder uw subsidie te garanderen. Het is geen aanvraagformulier en geen vervanging van de isolatiekosten-gids: daar staan m²-bandbreedtes voor het werk zelf. Controleer altijd de actuele ISDE-tabel voordat u tekent of een installateur het bedrag al van de offerte aftrekt.
Subsidie 2026ISDE-subsidie zonneboiler en zonnecollector 2026: voorwaarden en bedragen
Een zonneboiler met zonnecollectoren op het dak levert warm tapwater via zonnewarmte — geen elektrische zonnepanelen. ISDE via RVO kan een deel van de investering vergoeden als het systeem op de apparatenlijst staat, een geldige meldcode heeft en een erkend bedrijf installeert. De bedragen hangen af van collectoroppervlak en campagne op rvo.nl; ze wijzigen per begrotingsjaar. Deze pagina legt het verschil tussen zonneboiler en losse collector uit, welke combinaties RVO vaak vraagt en waar aanvragen stranden, zonder uw subsidie te garanderen. Het is geen aanvraagformulier: controleer altijd de actuele ISDE-tabel en erkenningslijst vóór u tekent of een installateur ISDE al van de offerte aftrekt.
SubsidieISDE zonneboiler 2026 — voorwaarden in het kort
Meldcodes, minimumopbrengst en combinatie met andere ISDE-maatregelen — altijd rvo.nl.
SubsidieISDE vloerisolatie 2026 — wat u checkt vóór isolatie
Rd-waarde, uitvoerder en melding — geen subsidie zonder geldige meldcode.
SubsidieISDE dakisolatie 2026 — melding en Rd-eisen
Plat vs hellend dak, damprem en ventilatie — technisch rapport kan nodig zijn.
FiscaalMIA/Vamil en fiscale verduurzaming 2026
Ondernemersinvestering vs woon-MIA — geen belastingadvies, alleen richting.
FinancieringEnergiebespaarlening en warmtefonds 2026
Voor wie, plafond en rente — check de actuele voorwaarden bij SVn of warmtefonds.
SubsidieLokale verduurzamingssubsidies 2026 — zo zoekt u
Gemeentelijke regelingen naast ISDE; geen vaste bedragen op landelijk niveau.
Regels & normen
9 artikelen
NEN 1010NEN 1010: meterkast, aardlek en laadpaal
Korte uitleg van de eisen die in woningen het vaakst terugkomen: aardlek, hoofdschakelaar en een aparte groep voor zware verbruikers.
OmgevingswetVergunningsvrij bouwen onder de Omgevingswet
Welke uitbouw, dakkapel of zonnepanelen vaak zonder omgevingsvergunning kunnen. De Bbl en uw gemeente blijven leidend.
HuurrechtHuurder of verhuurder: wie betaalt de reparatie?
Klein dagelijks onderhoud versus groot onderhoud volgens het Burgerlijk Wetboek. Geen juridisch advies — wel een eerste splitsing.
EnergielabelEnergielabel en de 2030-doelen: wat huiseigenaren moeten weten
Het label is verplicht bij verkoop en verhuur. Landelijke 2030-doelen gaan over de voorraad, niet automatisch over uw huis. Officiële eisen staan op rijksoverheid.nl en ep-online.nl.
VvEVvE-onderhoudsfonds: wat u als appartementseigenaar checkt
Een VvE moet reserveren voor onderhoud. Zonder fonds of zonder MJOP blijft groot onderhoud (dak, gevel, lift) op de leden drukken. Dit is geen juridisch advies.
OmgevingswetWanneer heeft u een omgevingsvergunning nodig
Vergunningvrij is de uitzondering, geen regel. Voorgevel, monument, grotere uitbouw en wijziging van constructie vragen meestal een toets in het Omgevingsloket.
Erkenning 2026Erkend installateur, VCA en Techniek Nederland: wat u als opdrachtgever checkt in 2026
Op folders staan «erkend», «VCA» en «Techniek Nederland» door elkaar — dat zijn drie verschillende dingen. Erkend installateur (RVO) gaat vooral over subsidie-klussen zoals warmtepomp en zonneboiler; VCA over veilig werken op de bouwplaats; Techniek Nederland over branchelidmaatschap en kwaliteitsregels, geen wettelijke vergunning. Deze pagina helpt u een offerte te toetsen vóór u tekent, zonder te garanderen dat een logo op de bus automatisch ISDE of een goede montage oplevert. Het is geen juridisch advies en geen vervanging van rvo.nl of uw netbeheerder. Controleer altijd KvK, factuur en — bij ISDE — of het bedrijf op de actuele erkenningslijst staat.
Branche 2026Techniek Nederland: lidmaatschap, brancheafspraken en wat u als klant controleert in 2026
Techniek Nederland is de brancheorganisatie voor veel installatie- en servicebedrijven in Nederland — geen overheidsvergunning en geen automatische ISDE-erkenning. Leden moeten aan brancheafspraken voldoen en kunnen via een klachtenroute worden aangesproken, maar een logo op de bus bewijst niets totdat u het bedrijf in het openbare register hebt gecontroleerd. Deze pagina helpt u vóór u tekent: lidnummer, scope van het werk, offerte en garantie naast KvK en factuur. Voor RVO «erkend installateur» en VCA op de bouwplaats gelden andere lijsten — zie de aparte gids erkend-installateur-vca-2026 op deze site. Geen juridisch advies; bij geschillen over gas of elektra blijven wet- en regelgeving en eventueel de Geschillencommissie leidend.
F-gassen 2026STEK- en F-gassen-certificaat: wat u checkt bij koeltechniek en warmtepompen in 2026
Wie koudemiddel lekt, bijvult of leidingen van een split-warmtepomp of airco opent, valt in Nederland onder de F-gassenregels — geen VCA-sticker, geen Techniek Nederland-logo en geen ISDE-erkenning. STEK is een veelgebruikte certificerende instelling voor personen én bedrijven die met gefluoreerde broeikasgassen werken; andere erkende examencentra bestaan, maar het werk zonder geldig F-gassenbewijs is het risico. Deze pagina helpt u een offerte te toetsen: welk koudemiddel, of het systeem hermetisch is, wie de leidingen vult, en of het bedrijf een actueel F-gassencertificaat toont. Het is geen juridisch advies en geen vervanging van ILT of de actuele EU-F-gasverordening. Controleer KvK, certificaatcategorie en factuur vóór u een buitenunit laat aansluiten.
Onderhoud
16 artikelen
OnderhoudSeizoenscontrole voor woning en installaties
Drie controles die dure noodreparaties voorkomen: goten, cv-druk en aardlek. Zelf doen tot het onveilig wordt, daarna een vakbedrijf bellen.
OnderhoudCv-ketel storing — veelvoorkomende oorzaken
Druk, ontsteking, lucht in systeem — wanneer monteur bellen vs zelf ontluchten.
OnderhoudCv-installatie ontluchten — stappen en wanneer stoppen
Radiators en expansievat — bij blijvende drukval monteur inschakelen.
OnderhoudDakgoten en regenpijp onderhoud per seizoen
Blad, lekkage en bevestiging — 2× per jaar controleren voorkomt schade.
OnderhoudRookkanalen en schoorsteen vegen — wanneer verplicht
Gasketel vs houtkachel; certificaat voor verzekering bewaren.
OnderhoudVocht in badkamer — signalen en eerste stappen
Kit, afvoer, ventilatie — schimmel vroeg aanpakken bespaart renovatie.
OnderhoudFunderingsproblemen herkennen — scheuren en deuren
Meet over tijd; niet paniekerig hakken — expert en gemeente betrokken.
OnderhoudSlot en cilinder onderhoud — smering en slijtage
Grafiet vs olie, losse schroeven en SKG-keur — vervanging op tijd.
OnderhoudTuin voorbereiden in het voorjaar — checklist
Snoei, bemesting en beregening — geen exacte data, wel volgorde.
OnderhoudZonnepanelen onderhoud en opbrengst monitoren
Veilig wassen, omvormer-foutcodes en schaduwwerking — geen dak op zonder valbeveiliging.
OnderhoudThuislaadpaal onderhoud en keuring
Firmware, kabel en aardlek — fabrikantinterval volgen.
OnderhoudGroepenkast keuring — wanneer een elektricien langskomt
Bij verbouwing, verkoop woning of oude installatie — NEN 1010 als referentie.
OnderhoudJaarlijkse dakinspectie — wat een dakdekker bekijkt
Pannen, nok, lood en doorvoeren — fotoverslag helpt bij verzekering.
OnderhoudCv-ketel keuring en onderhoudscontract
Verplicht interval per type ketel; CO-meting bij onderhoud.
OnderhoudVentileren en vocht in huis — balans ventilatie
Mechanisch vs natuurlijk, vochtpercentage en schimmel — geen medisch advies.
OnderhoudKruipruimte vocht en isolatie — signalen
Grondfolie, ventilatie roosters en houtrot — specialist meten laat doen.
Op zoek naar een vakman?
Openbare namen en telefoonnummers per stad. U belt zelf.